Dir féiert d'Klima vun engem Eenhektar-Glasgewächshaus, an dem Tomaten ugebaut ginn. Sonn, Außenloft an d'Kultur selwer drécken all zéng Minutten Temperatur, Fiichtegkeet a CO₂ hin an hier; Är Hiewele sinn d'Dachklappen, den Heizungs-Sollwäert, e Schiet-/Energieschirm, Héichdrock-Niwwel a CO₂-Dünngung. All Zuel kënnt aus enger Energie- a Massebilanz, déi Dir ënnendrënner kënnt nokucken.
Wat Dir léiere wäert
Firwat e Gewächshaus an der Sonn iwwerhëtzt, a firwat Lëftung eleng et net ënnert d'Außelofttemperatur ofkille kann.
Wéi Ziichter d'Fiichtegkeet als Dampdrockdefizit (VPD) liesen a si am Beräich vun 0,5–1,2 kPa halen.
D'Kompromësser hannert all Hiewel: Wärmt géint Brennstoff, Killung géint Waasser, Lëften géint Fiichtegkeet a CO₂.
Simulator
Zäit 0 min
✓Kultur ass wuel
!Kultur ënner liichtem Stress
✕Kultur a Gefor (Hëtzt, Kälte oder Krankheet)
•Niwwelträppelen
≈Heizungsrouere lafen
Reegler
Den Loftaustausch klëmmt mat der Öffnung a mam Wand. Hie féiert Wärmt, Fiichtegkeet a CO₂ gläichermoossen of.
De Kessel heizt mat bis zu 180 W/m², sou oft d'Loft méi kal ass wéi dësen Wäert.
Zou: hält 60 % vum Liicht of an ënnerdréckt de Wärmeverloscht duerch d'Decke vun 6,2 op 4,0 W/m²K, behënnert awer och den Loftaustausch a fänkt d'Fiichtegkeet drënner of.
Bis zu 0,4 L/m² pro Stonn. Verdampfend Tréppelen killen d'Loft; a fiichter Loft befiichten si amplaz d'Blieder.
Bis zu 8 g/m² pro Stonn. Lount sech nëmmen, wann d'Lëftungsklappe meeschtens zou sinn.
Indikatoren
Lofttemperatur am Gewächshaus
20,0°C
normal
Relativ Fiichtegkeet
75%
normal
Dampdrockdefizit (VPD)
0,58kPa
normal
Photosynthes vun der Kultur (relativ)
0%
kritesch
Temperatur dobaussen
18,4 °C
Fiichtegkeet dobaussen
58 %
Sonneliicht dobaussen
371 W/m²
CO₂-Konzentratioun
420 ppm
Ofstand iwwer dem Daupunkt
4,6 K
Heizleeschtung
0 W/m²
Transpiratioun vun der Kultur
0,00 L/m²·h
Loftwiessel
1 1/h
Verbraucht Heizenergie
0,00 kWh/m²
Verbraucht Niwwelwaasser
0,00 L/m²
Gedünngt CO₂
0 g/m²
Vun der Kultur fixéiert CO₂
0,0 g/m²
Hëtztstress-Stonnen (> 35 °C)
0,0 h
Kältestress-Stonnen (< 10 °C)
0,0 h
Krankheetsrisiko-Stonnen (RH ≥ 90 % oder naass Blieder)
0,0 h
Wuessdumsgraddeeg (Basis 10 °C)
0,00 °C·d
Tendenz
Kriszeszenarien
Niveau 1 · Nomëtteg mat Hëtztwell
Zéng Auer moies, klore Himmel, an d'Prévisioun seet 33 °C dobaussen bis Mëtteg. D'Klappe sinn nëmmen zu engem Drëttel op an d'Gewächshaus gëtt schonn waarm. Haalt d'Kultur de ganzen Nomëtteg aus dem Hëtztstress, ouni Waasser ze verschwenden.
Zäit vum Hëtztstress iwwer 35 °C ≤ 15 min
Niwwelwaasser ≤ 1,8 L/m²
Duerchschnëttleche VPD ≤ 2,2 kPa
Zäit mat naasse Blieder oder ganz fiicht ≤ 30 min
Niveau 2 · Kal, kloer Nuecht
Sechs Auer owes, wolkelosen Himmel an −4 °C erwaart virun der Dämmerung. D'Dagesastellunge sinn nach un: Heizung op 18 °C, de Schirm op an d'Klappe liicht op. Haalt d'Kultur déi ganz Nuecht iwwer 10 °C mat sou wéineg Brennstoff wéi méiglech, a gitt hir beim Sonneopgang erëm Liicht.
Zäit ënner 10 °C ≤ 15 min
Heizenergie ≤ 1,4 kWh/m²
Duerchschnëttlech Photosynthes no Sonneopgang ≥ 12 %
Niveau 3 · Fiichten, bedeckten Dag
E gro, fiichten Dag: 9 °C dobaussen, d'Loft dobaussen bal gesät, an d'Gewënnhaus ass säit gëschter Owend zou a bei 14 °C. D'Kultur transpiréiert weider an d'Fiichtegkeet klëmmt Richtung Bedéngunge fir Grauschimmel. Haalt d'Zuel vun de fiichte Stonnen niddreg an d'Loft op mindestens 15,5 °C, ouni Äert Heizbudget ze verbrennen — a sperrt dat bëssen Liicht, dat et gëtt, net aus.
Krankheetsrisiko-Stonnen ≤ 2 h
Heizenergie ≤ 0,8 kWh/m²
Loft ni ënner 15,5 °C
Duerchschnëttlech Fotosynthese ≥ 32 %
Basis — de Modell hannert de Zuelen
All Relatioun, déi de Simulator notzt, mat hirer Quell. Konstanten, déi als Annahme markéiert sinn, si Beispillkalibréierungen.
D'Lofttemperatur follegt enger Energiebilanz: Sonn eran, Wärmt eraus duerch d'Hülle a mat der Lëftungsloft, Wärmt fir d'Waasserverdampfung, plus d'Heizung.
C·dT/dt = τ·I·(1 − 0.6·0.75·screen) − λ·(E_crop + E_fog) + Q_heat + (U·Ac/Af + ρc_p·Q_v)·(T_out − T) + G_soil·(T_soil − T)[1]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
De Wärmeverloscht duerch d'Hülle ass U × Fläch × Temperaturënnerscheed; en zouene Schirm senkt U, e kloren Nuetshimmel hëlt en.
U = 6.2 − (6.2 − 4.0)·screen W/m²K (single glass → with thermal blanket); ×(1 + 0.25·clear sky) at night[1]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
D'Lëftung ass Leckage plus windgedriwwene Stroum duerch déi oppe Klappen.
Q_v = (N·H/3600 + vent·C_w·max(1, u_wind))·(1 − 0.4·screen), N = 0.75 h⁻¹[1][4]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
De Sättegungsdampdrock klëmmt staark mat der Temperatur; VPD ass, wéi wäit d'Loft vun der Sättegung ewech ass.
Waasserdampbilanz: Transpiratioun an Niwwel bréngen Fiichtegkeet derbäi, Lëftung a Kondensatioun um kale Glas huelen se ewech.
H·dχ/dt = E_crop + E_fog − Q_v·(χ − χ_out) − k_c·(Ac/Af)·(1 − 0.7·screen)·max(0, e_a − e_s(T_cover)), χ = e·M_w/(R·T)[6][2]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
D'Transpiratioun huet en Aestralungsdeel an en Deel, deen duerch dréchen Loft (VPD) ugedriwwe gëtt.
E_crop = A·(1 − e^(−k·LAI))·I_in/λ + B·LAI·VPD (A 0.45, k 0.64, LAI 3, B 0.02 kg/m²·h·kPa by day)[3]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
Niwwel killt nëmme sou wäit, wéi e verdampft: ongeféier 2,45 MJ pro Liter, méi a dréchener wéi a fiichter Loft.
E_fog = fog·0.4 kg/m²·h × min(1, VPD/0.8); each evaporated kg removes λ = 2.45 MJ of sensible heat; the rest wets leaves[1][2]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
CO₂-Bilanz: Dünngung eran, Lëftung a Planzeopnam eraus.
H·dC/dt = dose − Q_v·(C − C_out) − P_net; dosing ≈ 5.5 g/m²·h holds ≈ 1000 ppm at 1 air change per hour[1]
D'Photosynthes reagéiert op Liicht, CO₂, Temperatur a VPD; d'CO₂-Äntwert follegt enger publizéierter Faustregel fir Gewächshaus-Fruchtkulturen.
P = P_ref·(1 − e^(−I_in/300))·exp(150/400 − 150/C)·f(T: 1 at 17–27 °C)·f(VPD) (from the CO₂ rule dP/P = 1.5 %·(1000/C)² per 100 ppm)[5][7]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
Stresszieler vun der Kultur: Stonnen, an deenen et ze waarm, ze kal oder fiicht genuch fir Grauschimmel ass.
heat hours: T > 35 °C · cold hours: T < 10 °C · disease-risk hours: RH ≥ 90 % or wet leaves · GDD = Σ max(0, T − 10)·Δt[1][7][8][10]
Wieder dobaussen: Deegestemperaturkurv, konstante Daupunkt, duerch Wolleken reduzéiert Sonn, zoufälleg Wollek- a Wandschwankungen.
T_out = T̄ + A·cos(2π(h − 15)/24); e_out = e_s(T_dew); I = I_clear·(1 − 0.75·N^3.4); cloud N and wind fluctuate (normal, seeded)[9][2]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
Aner Konstanten, déi am Modell benotzt ginn.
height 4.5 m · cover/floor 1.2 · τ 0.8 · heat capacity 30 kJ/m²K · heating ≤ 180 W/m² · screen blocks 60 % of light (75 % of that as heat) and 40 % of air exchange, and hides 70 % of the cold glass (condensation) · vents 0.016 m³/s·m² per m/s wind · soil 2 W/m²K · fog ≤ 0.4 L/m²·h · CO₂ ≤ 8 g/m²·h · P_ref 4 g CO₂/m²·h · condensation 1.9·10⁻⁸ kg/m²·s·PaAnnahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
Zoufall: e Mulberry32-Generator mat Seed; benotzt Verdeelungen — uniform, exponentiell (invers CDF), normal (Box–Muller), Poisson (Knuth). De Seed gëtt ugewisen a kann deelt ginn.