Klimasteierung am Gewächshaus Live-Modell

Dir féiert d'Klima vun engem Eenhektar-Glasgewächshaus, an dem Tomaten ugebaut ginn. Sonn, Außenloft an d'Kultur selwer drécken all zéng Minutten Temperatur, Fiichtegkeet a CO₂ hin an hier; Är Hiewele sinn d'Dachklappen, den Heizungs-Sollwäert, e Schiet-/Energieschirm, Héichdrock-Niwwel a CO₂-Dünngung. All Zuel kënnt aus enger Energie- a Massebilanz, déi Dir ënnendrënner kënnt nokucken.

Wat Dir léiere wäert

Simulator

Zäit 0 min
Lofttemperatur am Gewächshaus 20,0 °C · Relativ Fiichtegkeet 75% · Dampdrockdefizit (VPD) 0,58 kPa · CO₂-Konzentratioun 420 ppm · Temperatur dobaussen 18,4 °C · Kultur ass wuel☀ 18,4 °C · 58% · 371 W/m²✓✓✓✓✓✓✓✓✓✓🌡 20,0 °C · 💧 75% · ♨ 0 W/m² · 🌿 0%CO₂ 420 ppmVPD 0,58 kPa♨ Heizung 0,00 kWh/m²💧 Niwwel 0,00 L/m²CO₂ doséiert 0 g/m²Stressstonnen: Hëtzt · Killt · Fiichtegkeet🔥 0,0 h · ❄ 0,0 h · 🍄 0,0 h
  • Kultur ass wuel
  • Kultur ënner liichtem Stress
  • Kultur a Gefor (Hëtzt, Kälte oder Krankheet)
  • Niwwelträppelen
  • Heizungsrouere lafen

Reegler

Den Loftaustausch klëmmt mat der Öffnung a mam Wand. Hie féiert Wärmt, Fiichtegkeet a CO₂ gläichermoossen of.

De Kessel heizt mat bis zu 180 W/m², sou oft d'Loft méi kal ass wéi dësen Wäert.

Zou: hält 60 % vum Liicht of an ënnerdréckt de Wärmeverloscht duerch d'Decke vun 6,2 op 4,0 W/m²K, behënnert awer och den Loftaustausch a fänkt d'Fiichtegkeet drënner of.

Bis zu 0,4 L/m² pro Stonn. Verdampfend Tréppelen killen d'Loft; a fiichter Loft befiichten si amplaz d'Blieder.

Bis zu 8 g/m² pro Stonn. Lount sech nëmmen, wann d'Lëftungsklappe meeschtens zou sinn.

Indikatoren

Lofttemperatur am Gewächshaus
20,0°C
normal
Relativ Fiichtegkeet
75%
normal
Dampdrockdefizit (VPD)
0,58kPa
normal
Photosynthes vun der Kultur (relativ)
0%
kritesch
Temperatur dobaussen18,4 °C
Fiichtegkeet dobaussen58 %
Sonneliicht dobaussen371 W/m²
CO₂-Konzentratioun420 ppm
Ofstand iwwer dem Daupunkt4,6 K
Heizleeschtung0 W/m²
Transpiratioun vun der Kultur0,00 L/m²·h
Loftwiessel1 1/h
Verbraucht Heizenergie0,00 kWh/m²
Verbraucht Niwwelwaasser0,00 L/m²
Gedünngt CO₂0 g/m²
Vun der Kultur fixéiert CO₂0,0 g/m²
Hëtztstress-Stonnen (> 35 °C)0,0 h
Kältestress-Stonnen (< 10 °C)0,0 h
Krankheetsrisiko-Stonnen (RH ≥ 90 % oder naass Blieder)0,0 h
Wuessdumsgraddeeg (Basis 10 °C)0,00 °C·d

Tendenz

Lofttemperatur am Gewächshaus: — °C45,0-5,0

Kriszeszenarien

Niveau 1 · Nomëtteg mat Hëtztwell

Zéng Auer moies, klore Himmel, an d'Prévisioun seet 33 °C dobaussen bis Mëtteg. D'Klappe sinn nëmmen zu engem Drëttel op an d'Gewächshaus gëtt schonn waarm. Haalt d'Kultur de ganzen Nomëtteg aus dem Hëtztstress, ouni Waasser ze verschwenden.

  • Zäit vum Hëtztstress iwwer 35 °C ≤ 15 min
  • Niwwelwaasser ≤ 1,8 L/m²
  • Duerchschnëttleche VPD ≤ 2,2 kPa
  • Zäit mat naasse Blieder oder ganz fiicht ≤ 30 min

Niveau 2 · Kal, kloer Nuecht

Sechs Auer owes, wolkelosen Himmel an −4 °C erwaart virun der Dämmerung. D'Dagesastellunge sinn nach un: Heizung op 18 °C, de Schirm op an d'Klappe liicht op. Haalt d'Kultur déi ganz Nuecht iwwer 10 °C mat sou wéineg Brennstoff wéi méiglech, a gitt hir beim Sonneopgang erëm Liicht.

  • Zäit ënner 10 °C ≤ 15 min
  • Heizenergie ≤ 1,4 kWh/m²
  • Duerchschnëttlech Photosynthes no Sonneopgang ≥ 12 %

Niveau 3 · Fiichten, bedeckten Dag

E gro, fiichten Dag: 9 °C dobaussen, d'Loft dobaussen bal gesät, an d'Gewënnhaus ass säit gëschter Owend zou a bei 14 °C. D'Kultur transpiréiert weider an d'Fiichtegkeet klëmmt Richtung Bedéngunge fir Grauschimmel. Haalt d'Zuel vun de fiichte Stonnen niddreg an d'Loft op mindestens 15,5 °C, ouni Äert Heizbudget ze verbrennen — a sperrt dat bëssen Liicht, dat et gëtt, net aus.

  • Krankheetsrisiko-Stonnen ≤ 2 h
  • Heizenergie ≤ 0,8 kWh/m²
  • Loft ni ënner 15,5 °C
  • Duerchschnëttlech Fotosynthese ≥ 32 %

Basis — de Modell hannert de Zuelen

All Relatioun, déi de Simulator notzt, mat hirer Quell. Konstanten, déi als Annahme markéiert sinn, si Beispillkalibréierungen.

D'Lofttemperatur follegt enger Energiebilanz: Sonn eran, Wärmt eraus duerch d'Hülle a mat der Lëftungsloft, Wärmt fir d'Waasserverdampfung, plus d'Heizung.
C·dT/dt = τ·I·(1 − 0.6·0.75·screen) − λ·(E_crop + E_fog) + Q_heat + (U·Ac/Af + ρc_p·Q_v)·(T_out − T) + G_soil·(T_soil − T)[1]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
De Wärmeverloscht duerch d'Hülle ass U × Fläch × Temperaturënnerscheed; en zouene Schirm senkt U, e kloren Nuetshimmel hëlt en.
U = 6.2 − (6.2 − 4.0)·screen W/m²K (single glass → with thermal blanket); ×(1 + 0.25·clear sky) at night[1]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
D'Lëftung ass Leckage plus windgedriwwene Stroum duerch déi oppe Klappen.
Q_v = (N·H/3600 + vent·C_w·max(1, u_wind))·(1 − 0.4·screen), N = 0.75 h⁻¹[1][4]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
De Sättegungsdampdrock klëmmt staark mat der Temperatur; VPD ass, wéi wäit d'Loft vun der Sättegung ewech ass.
e_s(T) = 0.6108·exp(17.27·T / (T + 237.3)) kPa; VPD = e_s(T) − e_a; RH = e_a / e_s(T)[2]
Waasserdampbilanz: Transpiratioun an Niwwel bréngen Fiichtegkeet derbäi, Lëftung a Kondensatioun um kale Glas huelen se ewech.
H·dχ/dt = E_crop + E_fog − Q_v·(χ − χ_out) − k_c·(Ac/Af)·(1 − 0.7·screen)·max(0, e_a − e_s(T_cover)), χ = e·M_w/(R·T)[6][2]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
D'Transpiratioun huet en Aestralungsdeel an en Deel, deen duerch dréchen Loft (VPD) ugedriwwe gëtt.
E_crop = A·(1 − e^(−k·LAI))·I_in/λ + B·LAI·VPD (A 0.45, k 0.64, LAI 3, B 0.02 kg/m²·h·kPa by day)[3]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
Niwwel killt nëmme sou wäit, wéi e verdampft: ongeféier 2,45 MJ pro Liter, méi a dréchener wéi a fiichter Loft.
E_fog = fog·0.4 kg/m²·h × min(1, VPD/0.8); each evaporated kg removes λ = 2.45 MJ of sensible heat; the rest wets leaves[1][2]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
CO₂-Bilanz: Dünngung eran, Lëftung a Planzeopnam eraus.
H·dC/dt = dose − Q_v·(C − C_out) − P_net; dosing ≈ 5.5 g/m²·h holds ≈ 1000 ppm at 1 air change per hour[1]
D'Photosynthes reagéiert op Liicht, CO₂, Temperatur a VPD; d'CO₂-Äntwert follegt enger publizéierter Faustregel fir Gewächshaus-Fruchtkulturen.
P = P_ref·(1 − e^(−I_in/300))·exp(150/400 − 150/C)·f(T: 1 at 17–27 °C)·f(VPD) (from the CO₂ rule dP/P = 1.5 %·(1000/C)² per 100 ppm)[5][7]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
Stresszieler vun der Kultur: Stonnen, an deenen et ze waarm, ze kal oder fiicht genuch fir Grauschimmel ass.
heat hours: T > 35 °C · cold hours: T < 10 °C · disease-risk hours: RH ≥ 90 % or wet leaves · GDD = Σ max(0, T − 10)·Δt[1][7][8][10]
Wieder dobaussen: Deegestemperaturkurv, konstante Daupunkt, duerch Wolleken reduzéiert Sonn, zoufälleg Wollek- a Wandschwankungen.
T_out = T̄ + A·cos(2π(h − 15)/24); e_out = e_s(T_dew); I = I_clear·(1 − 0.75·N^3.4); cloud N and wind fluctuate (normal, seeded)[9][2]Annahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.
Aner Konstanten, déi am Modell benotzt ginn.
height 4.5 m · cover/floor 1.2 · τ 0.8 · heat capacity 30 kJ/m²K · heating ≤ 180 W/m² · screen blocks 60 % of light (75 % of that as heat) and 40 % of air exchange, and hides 70 % of the cold glass (condensation) · vents 0.016 m³/s·m² per m/s wind · soil 2 W/m²K · fog ≤ 0.4 L/m²·h · CO₂ ≤ 8 g/m²·h · P_ref 4 g CO₂/m²·h · condensation 1.9·10⁻⁸ kg/m²·s·PaAnnahm: Gewächshausgréisst, Wärmekapazitéit, Klappen, Schirm, Niwwel a Planzekoeffizienten sinn illustrativ Wäerter fir e moderent Glasgewächshaus; d'Physik ass een eenzegt gutt duerchmëschte Loftvolumen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant.

Zoufall: e Mulberry32-Generator mat Seed; benotzt Verdeelungen — uniform, exponentiell (invers CDF), normal (Box–Muller), Poisson (Knuth). De Seed gëtt ugewisen a kann deelt ginn.

Quellen

  1. ANSI/ASAE EP406.4 JAN2003 (R2008) — Heating, Ventilating and Cooling Greenhouses (eq. 1–4, Table 1 U-values, Table 2 infiltration: new glass or fiberglass 0.50–1.0 h⁻¹, §5.8.5 CO₂ injection, §7.1.3 temperature limits); since withdrawn, available from ASABE as a historical document — American Society of Agricultural and Biological Engineers, 2003
  2. R. G. Allen, L. S. Pereira, D. Raes, M. Smith — Crop evapotranspiration, FAO Irrigation and Drainage Paper 56 (eq. 11 saturation vapour pressure, eq. 14 dew point, λ = 2.45 MJ/kg) — FAO, Rome, 1998
  3. M. Baille, A. Baille, J. C. Laury — A simplified model for predicting evapotranspiration rate of nine ornamental species vs. climate factors and leaf area — Scientia Horticulturae 59:217–232, 1994
  4. T. Boulard, A. Baille — Modelling of air exchange rate in a greenhouse equipped with continuous roof vents — Journal of Agricultural Engineering Research 61(1):37–48, 1995
  5. E. M. Nederhoff — Effects of CO₂ concentration on photosynthesis, transpiration and production of greenhouse fruit vegetable crops (PhD thesis; CO₂ rule) — Wageningen Agricultural University, 1994
  6. B. H. E. Vanthoor, C. Stanghellini, E. J. van Henten, P. H. B. de Visser — A methodology for model-based greenhouse design: Part 1, a greenhouse climate model for a broad range of designs and climates — Biosystems Engineering 110:363–377, 2011
  7. R. R. Shamshiri et al. — Review of optimum temperature, humidity, and vapour pressure deficit for microclimate evaluation and control in greenhouse cultivation of tomato: a review — International Agrophysics 32:287–302, 2018
  8. Identifying and Managing Three Major Disease Threats in Greenhouse Tomatoes: Leaf Mold, Gray Mold, and Bacterial Wilt (SPES-820) — Virginia Cooperative Extension
  9. F. Kasten, G. Czeplak — Solar and terrestrial radiation dependent on the amount and type of cloud — Solar Energy 24:177–189, 1980
  10. G. S. McMaster, W. W. Wilhelm — Growing degree-days: one equation, two interpretations — Agricultural and Forest Meteorology 87:291–300, 1997

Wien dëst beruflech mécht

Edukativ Modell — net fir operationell Decisiounen. Richteg Anlagen kalibréieren all Konstant op hiren eegenen Equipement an hir eege Daten.